Sporda hipnoz

AÇIKLAMA

 

       Hipnoz insan hayatında çok farklı alanda kullanıldığı gibi, sporda da kullanılır.

       Sporda hipnozun kullanımı çok eskilere dayanmamaktadır, örneğin ABD’de 40 yıllık bir geçmişi vardır. Hipnozun sporda kullanımıyla sonuçlarda azımsanmayacak başarılar elde edilmiş ve başarıda gözle görülür artış fark edilmiştir.

    Bundan yarım asır önce spor camiasında hipnozun kullanımı ile ilgili uzun ve hararetli tartışmalar vardı. 1963 yılında Avrupa doping kurulu Strasbourg’da yapılan bir toplantı sonucunda alınan kararların içinde şöyle bir ifadeye yer vermiştir “sporda başarıyı artırmak için kullanılan psikolojik yöntem ve teknikler doping sayılır” daha sonraları ise doping alımı kan tahlilleriyle ispatlanabildiği fakat hipnozun kanıtlanması mümkün olmadığından bu karardan vazgeçildi ve bu ifade kaldırıldı.

  Günümüzde ise sporda performans artırmak, kaygı, yaralanma, başarısızlık korkusu vs… gibi birçok konu için hipnoz ve diğer psikolojik yöntemler kullanılmakta ve tamamen etik kabul edilmektedir. Avrupa hipnoterapi koleji müdürü ünlü İngiliz psikiyatrist Keythirn “ hipnoz başarıya ulaşabilmek için etik ve tamamen güvenli bir yoldur.” der. 

   Hipnozla sporda konsantrasyon kabiliyeti üst seviyelere çıkarılır, belirli becerileri; karar verme- harekete geçme sürecini hızlandırıp, dayanıklılık gücü artırılabilir, fiziksel ve psikolojik olarak sporcunun zorlu şart ve ortamlarda kısa sürede kendini toparlama, konsantre olma, rahatlama ve sakinleşmesi sağlanır. Bu da sporcuya istenilen hedefe daha kolay ve hızlı ulaşma imkânı verir.

    Canlılarda organizma sıra dışı veya tehlike hissettiği zamanlarda sahip olduğu kabiliyetleri, vücut fonksiyonlarını var olandan çok daha üst seviyelere çıkarabiliyor. Örneğin 200 kg’lık bir ağırlığı kaldırma ya da saatte 40 km hızla koşma gibi… Bu durum bittikten sonra kişi bunu nasıl yapabildiğini bilemiyor. İşte hipnozla insanın sahip olduğu bu rezervleri, bu potansiyeli aktifleştirmek mümkündür; bu da sporculara, kabiliyetlerini üst sınırlara ulaştırmaya imkân veriyor. Satranç ve birkaç mantık oyunu dışında hipnoz bütün spor dallarında uygulanabilir, istenilen şey ise sadece sporcunun kolay hipnoza girebilmesidir.

     Sporcular için kurulmuş rehabilitasyon -fizik tedavi merkezlerinde travma almış, sakatlık geçirmiş sporcular için hipnoza başvurulur, sonuçlar şaşırtıcı derecede olumludur. Bu tür durumlarda hipnozla iyileşme hızlı olur, ruhsal ve fiziksel açıdan sporcu kendini hızla toparlar, güvensizlik duygusuyla baş edip gelecekte alabileceği travma korkusunu yenebilir.

    Örneğin yükseklikten atlarken düşüp kolunu kıran bir jimnastikçi, kolu iyileşmesine rağmen bu kırılma korkusunu atlatamıyor ve bu korku onun istediği sonucu almasına devamlı engel oluyor bu tür durumlarda hipnoz çok efektif ve faydalı oluyor. Genelde travma almış sporcularda fiziksel olarak tam iyileşme sağlansa bile bu sakatlık ya da travma sporcunun bilinçaltında yer edinir ve sporcu her oyuna veya müsabakaya bu korkunun etkisiyle girer – acaba kolum yeniden kırılırmı? ... bu sakatlığım spor hayatımı bitirir mi? ...Vs gelecekte alabileceği travma korkusuyla devamlı yaşar, bu da kendisinden beklenilen performansı ortaya koyamamasına sebep olur. Hipnozla bu tür korkuların üstesinden rahatça gelinebilir.

   Örnekleri çoğaltmak mümkündür. Her sporcunun kendine has durumu olur, bazen tam anlamıyla sporcu eski haline dönemeyebilir ama çoğu vakada hipnozla sporcu üst seviyeye çıkarılır ve hipnoz sporcunun varmak istediği hedefe ulaşmasında önemli rol oynar.

     İnsan hayatındaki fiziksel aktivite ve davranışlar önce bilinçaltından geçer sonra hareketlere dönüşür. Birçok sporcu fiziksel aktivitelerin bilinçaltından bağımsız gerçekleştiğini düşünür, ama bu büyük bir yanılgıdır gerçekte ise bilinçaltı fiziksel aktivitelerin  % 80 ini kontrol eder. Hipnoz özellikle bilinçaltının şekillendirilmesi ve kontrolünde büyük rol oynar buda hipnozun sporcular için istenilen hedefe ve başarıya ulaşmada önemli bir araç olabileceğini gösterir.

 Hipnozun insan gücüne etkisi üzerine  meşhur bir örnek ise: D.A. K(h)alfild “ gücün psikolojisi “ adli esrinde bir kişiye önce güç topuna vurması isteniyor ve ibre 101 funt gösteriyor, sonra hipnoza alınıp sen çok güçsüzsün telkini verilip uyandırılıyor, bu sefer topa vurduğu güç seviyesi 29 funt( gösterge) a düşüyor bir daha hipnoza alınıp çok güçlüsün telkini veriliyor ve sonuç 150 ye çıkıyor. Bu da insan düşüncesinin, hipnozun bedeni üzerindeki etkisini gösteren basit bir örnektir ve aynı zamanda beynimizin vücudumuz üzerindeki hakimiyetini harika bir şekilde ortaya koymaktadır, doping kullanan sporcular kas ve fiziksel gücünü maksimum seviyeye çıkarır ama bunun sonucunda vücudunda ne gibi yan etki ve olumsuz iz bırakacağı belirsizdir, hipnoz yardımıyla ise sporcu istediği sonucu elde edebilmek için vücut sağlığından ödün vermeden kas ve performans gücünü üst seviyelere çıkarabilir.

   

 Hipnoz sporda şu durumlarda kullanılabilir.

  • Sporda daha iyi sonuçlar elde etmek

  • Motivasyon, konsantrasyon ve dayanıklılığı artırmak

  • Korku, heyecan ve güvensizliğin giderilmesi

  • Yaralanmalarda rehabilitasyon ve iyileşme sürecini hızlandırma

  • Sporcuyu “aşırı antrenman sendromundan” kurtarma

  • Yorgunluk nedenlerinin yok edilmesi

  • Başarıya odaklanma ve sporcunun ihtiyaç duyduğu diğer konular…

   Sonuç olarak hipnoz ve diğer psikolojik yöntem – mental teknikler süper sporcuyu oluşturmak için “tek yol” değildir. Bu “ büyülü bir hap” değildir ama hipnoz bir profesyonelin elinde sporcuyu zorlandığı durumların üstesinden gelme, sonuçları daha iyiye götürme, motivasyon ve sporcunun içinde barındırdığı potansiyeli-rezervleri ortaya çıkarmada muhteşem, çok güçlü bir silahtır.

* Kaynak: Anna AVER, Mgnovenniy gipnoz. Knizhniy klub " klub semeynogo dosuga" yay. 2014